Reflections 2025
Explore Maastricht

Explore Maastricht bracht ook in 2025 het verleden en het heden van stad en regio tot leven. Met rondleidingen, exposities, educatieve programma’s en strategische samenwerkingen maakten we erfgoed toegankelijk, actueel en betekenisvol voor bewoners, bezoekers en partners. Dan deden we vanuit de centrale gedachte: wat je beleeft, ga je waarderen; en wat je waardeert, wil je behouden.

In 2025 intensiveerden we de samenwerking met Het Limburgs Landschap. Na anderhalf jaar voorbereiding startten in februari 2025 officieel de eerste rondleidingen onder de vlag van Explore Maastricht in het voormalig NAVO-hoofdkwartier in de Cannerberg. Een bijzondere plek waar Koude Oorlog-geschiedenis tastbaar wordt. Het aantal bezoekers groeide uit van 3.000 in 2024 naar 12.500 in 2025. In juli werd deze samenwerking uitgebreid met de openstelling van de Bronsdalgroeve in Geulhem. Daarmee werd opnieuw een verborgen hoofdstuk uit het Limburgse ondergrondse landschap ontsloten voor publiek. De museale collecties, het behoud van beide monumenten en de verdere ontwikkeling van de beleefbaarheid worden geborgd via twee (inrichtings)commissies bestaande uit de vereniging Voormalig NAVO-hoofdkwartier, (erfgoed)adviseurs van Het Limburgs Landschap, Explore Maastricht en andere betrokken partners.

Speciale rondleidingen en expo's

In 2025 verzorgde Explore Maastricht onder meer rondleidingen tijdens Heritage Unlocked en TEFAF 2025. Ook vierden we 555 jaar Dinghuis met een mini-expositie, waarin onder andere de poppen van Pieke Dassen te zien waren, aangevuld met een theatervoorstelling van Ruben Komkommer. In de caponnière van Fort Sint Pieter is de permanente expositie over de grotten en het Fort gratis toegankelijk voor publiek. Zo blijven deze iconische plekken onderdeel van het dagelijkse stadsverhaal.

Explore Maastricht investeert nadrukkelijk in educatie en kennisdeling. In samenwerking met het Natuurhistorisch Museum Maastricht ontwikkelden we een unieke educatieve ervaring voor leerlingen uit het basis- en voortgezet onderwijs. Zo maken we natuurhistorie en geologie zichtbaar, begrijpelijk en relevant voor een nieuwe generatie. Daarnaast werd de Romeinse museumkelder in Hotel Derlon iedere zondagmiddag gratis opengesteld voor publiek, in samenwerking met de Gemeente Maastricht en Hotel Derlon.

Onze gidsen verdiepten hun kennis door partnerbezoeken aan onder meer de ENCI-groeve (Natuurmonumenten), de vuursteenmijn in Rijckholt, de tentoonstelling Pelgrimage in Maastricht Museum en de Schatkamer van de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek. Deze inhoudelijke verdieping versterkt de kwaliteit van onze rondleidingen.

80 jaar bevrijding

Van september 2024 tot medio mei 2025 stond Maastricht stil bij 80 jaar bevrijding. Explore Maastricht programmeerde samen met de werkgroep Schuilen in Maastricht…, erfgoedpartners, vrijwilligers en vele Maastrichtenaren een veelzijdig herdenkingsjaar. Het programma bestond uit onder meer kazemattencabaret, rondleidingen, lezingen en exposities. In het Dinghuis organiseerden we tot slot de mini-expositie 80 jaar gekoesterd – de bevrijding van Maastricht in souvenirs. Gedurende drie weken bezochten ruim 3.500 mensen deze gratis tentoonstelling, waaronder veel inwoners van Maastricht en bezoekers uit binnen- en buitenland. Het gastenboek vulde zich met herinneringen en dankbetuigingen. Er werd spontaan gezongen, gedanst, gedichten voorgedragen en menig traantje weggepinkt. Erfgoed werd hier een levend en gedeeld verhaal.

Explore Maastricht vervult niet alleen een uitvoerende, maar ook een adviserende rol binnen het erfgoedveld. In 2025 waren wij:

(Regio)partner bij de toekomstige programmering van het nieuwe Natuurhistorisch Museum Maastricht
Lid van de advisory board van VIA VIA
Bestuurslid van Stichting RRB (Regeling Recreatief Berglopen)
Deelnemer aan het gemeentelijk vestingoverleg
Deelnemer inrichtingscommissie Bronsdalgroeve en voormalig NAVO Hoofdkwartier
Sparringspartner voor Natuurmonumenten Sint-Pietersberg

Daarnaast werkten we samen met het Historisch Centrum Limburg, de Universiteit Maastricht (KEC), het Provinciehuis, de Sint-Servaasbasiliek en het Stadhuis Maastricht. Explore Maastricht faciliteerde bovendien onderzoek van de Cultural Geography Group van Wageningen University & Research en begeleidde opdrachten voor de Fontys Lerarenopleiding. Mooie verbindingen tussen praktijk, beleid en wetenschap.

‘Kunst verstopt in oorlogstijd’

School TV - EenVandaag in de klas

Bekijk
‘Het stof daalt’

Docuserie NPO

Bekijk
‘Onder de grond oorlog voeren in de Kazematten in Maastricht’

Weet Je Dat Ook Weer

Bekijk
‘Discovering Maastricht’s Hidden History, Underground’

The New York Times

Bekijk

En verder:

inspireerden we de front-office medewerkers van Hotel van Oys en Design Hotel door hen mee op pad te nemen in Maastricht
gaven we een gratis rondleiding voor Quiet Community
werkten we mee aan de afstudeeropdracht en film van Jonas van der Molen van St. Joost School of Art & Design
behaalden we met de rondleiding in Grotten Sint-Pietersberg de 9de plek van de DagjeWeg.NL Awards 2025 – Limburg
waren de grotten en Official Maastricht Guide Ernest te zien in de aflevering Ziek van Flikken Maastricht (circa 100.000 kijkers)
maakten we het ondergronds erfgoed redactioneel zichtbaar via Forten.nl en de Fletcher Liberation Route
participeerden we in de Postcodeloterij
maakte Studio 100 in het diepste geheim opnames in de Kazematten voor de bioscoopfilm Nachtwacht - Het Kristal van het Kwaad
droegen we ons steentje bij aan de totstandkoming van het boek De Adem van de Berg, een eerbetoon aan Jan Spee van auteur Sven Gerhardt
werden de vitrines in de schuilkelder van het Museum WOII & Koude Oorlog gerenoveerd
zijn de panelen van de expositie in de Kluis in de Sint-Pietersberg vervangen