Maastricht kent een rijke geschiedenis, die zichtbaar is in haar erfgoed en de vele verhalen die daarbij horen. Deze verhalen dragen bij aan de identiteit van Maastricht en verbinden inwoners en bezoekers met het verleden, het heden en de toekomst van de stad. Explore Maastricht werkt samen met partners en vrijwilligers om dit erfgoed toegankelijk en beleefbaar te maken en de verhalen door te geven aan een breed publiek.
Verhalen van de stad delen
Al sinds het begin van de vorige eeuw worden de verhalen van Maastricht gedeeld via rondleidingen. De eerste stadsgidsen waren bestuursleden van de toenmalige VVV, die in 1941 ook de toeristische exploitatie van de Grotten Zonneberg overnam. In de loop van de jaren groeide het aanbod met locaties als Fort Sint Pieter, de Kazematten en recent het voormalige NAVO-hoofdkwartier. Tegenwoordig zijn deze activiteiten bekend onder de naam Explore Maastricht, voorheen Maastricht Underground.
Henriëtte Frederiks, manager Explore Maastricht: “Wat wij doen, en altijd al hebben gedaan, is verhalen vertellen. We zijn vooral bekend van onze rondleidingen door de grotten, vestingwerken en de stad, maar we zoeken ook naar andere manieren om het erfgoed van Maastricht toegankelijk te maken. Tentoonstellingen in het Dinghuis, in samenwerking met vrijwilligers van de Werkgroep 'Schuilen in Maastricht...' en andere partners, zijn hier een mooi voorbeeld van."
“
We ontvangen regelmatig jongeren die verbanden ontdekken tussen de Koude Oorlog en de huidige tijd. Dat vind ik heel waardevol.
”
Henriëtte Frederiks, Explore Maastricht
Het Dinghuis als centrale plek
Henriëtte: "In aanloop naar ‘Maastricht 80 jaar bevrijd’ werden we uitgenodigd om samen met andere partijen activiteiten te organiseren. Al snel ontstond het idee om er een heel herdenkingsjaar van te maken. Een van de initiatieven was een vrij toegankelijke tentoonstelling over de Luchtbeschermingsdienst, die we samen met de 'Werkgroep Schuilen in Maastricht...' hebben ontwikkeld.
Het Dinghuis bleek hiervoor een geschikte locatie. Niet alleen vanwege de centrale ligging, maar ook vanwege de eigen geschiedenis. Tijdens de Tweede Wereldoorlog deed het gebouw dienst als uitkijkpost en als kantoor voor de Luchtbeschermingsdienst. Samen met vrijwilligers richtten we de bel-etage in voor de tentoonstelling. Het werd een succes: zowel inwoners als bezoekers kwamen massaal een kijkje nemen."
Daarna volgden andere initiatieven, waaronder een tentoonstelling over bevrijdingssouvenirs. Ook de geschiedenis van het Dinghuis zelf kreeg aandacht, met verhalen over de Poesjenellenkelder en de jongerensociëteit, onder meer tijdens poppenkastvoorstellingen en de Museumnacht. Later volgde een tentoonstelling over de Koude Oorlog. "Zo delen we op een laagdrempelige manier de verhalen van Maastricht. Bijzonder waardevol vind ik dat we ook jongeren bereiken die verbanden ontdekken tussen de Koude Oorlog en de huidige tijd.”
“
Het is een soort conserveren, verhalen vastleggen zodat dat ze niet verloren gaan.
”
Jos Notermans, Werkgroep Schuilen in Maastricht...
Erfgoed toegankelijk maken
Jos Notermans is medeoprichter van de 'Werkgroep Schuilen in Maastricht...'. Deze groep vrijwilligers heeft een schuilkeldermuseum ingericht in de kazematten; de gangenstelsels die tijdens de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog gebruikt werden als schuilplaats. Jos: “Tijdens onze openstellingen krijgen we regelmatig voorwerpen van bezoekers. We zaten met Explore Maastricht aan tafel voor de tentoonstelling over de Luchtbeschermingsdienst, maar ontdekten al snel een gezamenlijke wens om meer onderwerpen zichtbaar te maken voor zowel inwoners als bezoekers. Zo ontstond ook de kans om de bevrijdingssouvenirs een plek te geven. Het is een soort conserveren, verhalen vastleggen zodat dat ze niet verloren gaan. We hebben beperkte (financiële) middelen en doen veel zelf. Dat maakt het uitdagend maar geeft ook voldoening.”
Henriëtte: “Vanuit samenwerking kun je dit soort initiatieven ontplooien en laagdrempelig aanbieden aan het publiek. We vullen elkaar aan en zijn op elkaar ingespeeld. We zoeken naar partners die helpen om het verhaal breder te vertellen. Iedereen vanuit zijn eigen expertise. De tentoonstellingen zijn gemiddeld tweeënhalve week te bezoeken, dagelijks gedurende een aantal uur. Onze eerste drie edities trokken elk ruim 3.000 bezoekers. Daar zijn we heel trots op.”
De ervaringen in het Dinghuis laten zien hoe samenwerking nieuwe mogelijkheden biedt om het erfgoed en de verhalen van Maastricht toegankelijk te maken voor een breed publiek. En we zijn nog lang niet uitverteld...
Meer showcases
New Dutch: podium voor innovatie én work-life balance
Een plek waar bewoners en bezoekers Maastricht écht ervaren. We creëerden met de Maastricht Store een omgeving waar cultuur, ambacht en lokale makers samenkomen.
In een wereld waar producten overal vandaan kunnen komen, behouden we in Maastricht graag het lokale verhaal. De Maastricht Store is daarvoor het podium.